AI in muziek: handig hulpmiddel of het einde van creativiteit?

Verdeelde meningen in de scene 

Die vraag speelt inmiddels ook in onze eigen scene. In de nieuwste KetchUp-aflevering bogen Adje, Willie Wartaal en Big2 zich over precies dit dilemma. Ze kwamen tot drie totaal verschillende meningen. Big2 gebruikt AI weleens om een refrein te testen. Maar trekt daarna een harde grens: "Ik wil geen muziek op Spotify hebben die door AI is gemaakt." Hij noemt het zelfs valsspelen. Adje ziet het meer als hulpmiddel. Prima om in je eentje een nummer af te maken, zolang het de artiest zelf niet vervangt. Willie Wartaal gaat zelfs een stap verder. Volgens hem is er niets mis met een AI-versie van jezelf die jouw smaak kent. Oude vaardigheden noemt hij simpelweg "iets wat je niet meer nodig hebt". Dit is volgens WiWa de nieuwe realiteit.

De cijfers liegen niet 

Alle drie een andere kijk op een thema wat veel speelt in de muziekindustrie. De cijfers liegen er ook niet om. Volgens streamingdienst Deezer, de enige partij die dit openlijk bijhoudt, werden er in juni 2026 zo'n 90.000 AI-tracks per dag geüpload. Meer dan de helft van alle nieuwe muziek op het platform. Toch luistert bijna niemand ernaar. Maar één tot drie procen van alle streams is AI, 85 procent daarvan is fraude, gemaakt om royalty's binnen te harken zonder dat er mensen naar luisteren. 

Zo'n grote golf ontstaat niet zomaar. Waar AI-muziek jarenlang een technisch experiment bleef, veranderde dat rond 2023-2024 in iets veel groters. Platforms als Suno en Udio maakten het mogelijk om met een simpele prompt binnen enkele seconden een compleet nummer te genereren, inclusief zang. Zonder kennis van muziektheorie of studio-ervaring. Precies dat gemak zette de golf aan AI-muziek van nu in gang. 

Kijk naar Timbaland, hij omarmt AI juist volledig. Met zijn nieuwe bedrijf Stage Zero lanceerde hij TaTa Taktumi, zijn eerste AI-artiest. In een gloednieuw genre dat hij "A-Pop" noemt. Hij zegt zelf dat AI vooral aanvult. Mensen doen nog altijd het meeste werk. Critici zijn minder overtuigd. Ze missen de emotie: "geen swing, geen adem tussen de beats", zoals de Point Blank Music School het omschreef, een Londense school voor muziekproducers. 

Waarom het toch anders voelt 

En dat gemis aan emotie blijkt precies het probleem te zijn. Ook als je het niet hoort. Onderzoekers van Reed College en Stanford University ontdekten dat mensen minder een verhaal of emotie bij een nummer voelen zodra ze denken dat het door AI gemaakt is. Zelfs als het gewoon door een mens gemaakt was. Puur het idee alleen al is genoeg om de 'magie' eruit te halen. 

Misschien is dat uiteindelijk het echte antwoord op de vraag: Had TaTa's versie van 4 Minutes dezelfde impact gehad als Madonna's origineel? Waarschijnlijk niet. Niet omdat het minder goed zou klinken. Maar omdat we simpelweg anders luisteren zodra we weten, of denken te weten, dat er geen mens meer achter zit.