Documentairemaker Jos over crackprobleem in Nederland: "De uitzichtloosheid vond ik heel erg"
- News
- Documentairemaker Jos over crackprobleem in Nederland: "De uitzichtloosheid vond ik heel erg"
Het crackgebruik in Nederland neemt toe en is steeds vaker zichtbaar op straat. Naar schatting zijn er zo'n dertigduizend gebruikers. Programmamaker Jos de Groot dook voor de Pointer-documentaire Nederland heeft een crackepidemie van KRO-NCRV in de wereld van de zeer verslavende drug. In gesprek met FunX vertelt hij hoe de docu tot stand kwam en wat voor impact het maakproces op hem had.
Crackgebruik groeit en wordt zichtbaarder
Het idee voor een documentaire ontstond toen Jos steeds vaker drugsgebruik op straat zag. "Ik liep 's nachts in Utrecht en zag tientallen mensen gebruiken of buiten slapen. Collega's uit andere steden herkenden dit beeld ook", vertelt Jos. Het crackgebruik speelt zich nu steeds vaker in het openbaar af.
Volgens het Trimbos-instituut is crack inmiddels het meest gebruikte middel onder problematische gebruikers en heeft het heroïne ingehaald. De drug, gemaakt van cocaïne en chemische stoffen, zorgt voor een snelle en heftige kick. "We wilden die cijfers een gezicht geven en de verhalen vertellen. Niet alleen de overlast, maar ook de kwetsbare positie waar deze mensen in zitten."
"Het gebruik begint vaak bij trauma of dakloosheid"
Voor de documentaire sprak Pointer met veertig gebruikers en die gesprekken maakten indruk. "Je hoort hoe het gebruik vaak begint bij trauma of dakloosheid. Dat kwam heel vaak terug", deelde Jos. Tegelijk zag hij de harde realiteit van het leven op straat. "Je spreekt bijvoorbeeld iemand die al jaren dakloos is met kapotte kleren en vieze handen."
Jos hoorde heftige dingen wanneer hij ze vroeg naar hoe ze begonnen zijn en hoe hun leven eruitziet. "Een van de hulpverleners vertelde dat hij zich schuldig voelde wanneer hij 's avonds weer in zijn warme bed lag. Dat heb ik zelf ook wel een beetje gevoeld, omdat we daar echt absurde dingen hebben gezien. Vervolgens ga ik naar huis, naar een fijne woning waar het schoon is."
De uitzichtloosheid onder gebruikers
Sommige momenten kwamen voor Jos heel dichtbij. "Je hoort hele heftige dingen wanneer je ze vraagt naar hoe ze zijn begonnen en hoe hun leven eruitziet. Dat heeft echt indruk gemaakt op ons. Er zat bijvoorbeeld iemand naast mij crack te gebruiken. Voor mij was dat absurd, maar voor hen is dat heel normaal."
Volgens Jos zagen veel gebruikers geen uitweg meer. "Bij iemand merkte ik dat hij geen toekomst meer zag zonder drugs. Die uitzichtloosheid vond ik heel erg." Ook de eenzaamheid speelt een grote rol, waardoor gebruikers vaker afhankelijk worden van manieren om hun gebruik te kunnen blijven financieren. "Er is veel criminaliteit en prostitutie om aan de crack te kunnen komen."
Je merkt dat de mensen zo verslaafd zijn en dus blijven zoeken tot ze weer een hit hebben gevonden.
Dealers houden gebruikers afhankelijk
In de documentaire komt ook de rol van dealers naar voren. Die proberen gebruikers actief verslaafd te houden. Dealers doen dit door gebruikers te appen en gratis testdrugs aan te bieden. Jos sprak in de documentaire met zo'n dealer. De man had veel klanten, maar bleek het zelf ook te gebruiken.
Die afhankelijkheid maakt het probleem moeilijk aan te pakken. "Je kunt een plek ontruimen of een dealer oppakken, maar mensen gaan gewoon ergens anders heen", benadrukt Jos. "Je merkt dat de mensen zo verslaafd zijn en dus blijven zoeken tot ze weer een hit hebben gevonden."
"Voor heroïne is er behandeling, maar voor crack niet"
Volgens Jos worstelen gemeenten met de aanpak van het probleem. Waar heroïnegebruik deels werd teruggedrongen door medische alternatieven, ontbreekt de oplossing bij crack. "Voor heroïne is er een medische behandeling, maar voor crack niet. Dat maakt het ingewikkelder."
Een initiatief uit het buitenland laat zien dat er wel wordt gezocht naar oplossingen. "In Portugal testen ze een gebruikersruimte en noodopvang in hetzelfde gebouw, zodat mensen niet in de nacht de straat op hoeven." Toch blijft het lastig om het probleem echt aan te pakken. "Er is niet één geschikte oplossing, want het is een complex probleem. Het gaat om verschillende mensen die hulp nodig hebben."
Dertigduizend crackgebruikers in Nederland
Naast de benodigde hulp zorgt dit gebruik ook voor overlast voor de omgeving. De reacties op de documentaire bevestigen dat beeld. "Veel mensen herkennen zich in de verhalen. Sommigen zijn er zelf doorheen gegaan en weer uitgekomen."
Volgens Jos zijn er zo'n dertigduizend gebruikers in Nederland, maar dat aantal ligt waarschijnlijk hoger. "Veel mensen blijven buiten beeld, vooral omdat ze niet in de hulpverlening zitten." Wat op straat zichtbaar is, is maar een deel van het verhaal. De verhalen uit Nederland heeft een crackepidemie maken duidelijk hoe hardnekkig het probleem is en hoe moeilijk het is om die cirkel te doorbreken.
Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.
Lees ook
Films, Series & TV
John van den Heuvel doet onderzoek naar Bolle Jos in nieuwe docu: "Gewetenloze drugscrimineel"
OMG
Criminele familie veroordeeld voor grootschalige drugshandel: "Oma gaf leiding"
Entertainment
Rico van Opgezwolle over drugsverslaving: "Ik had lange tijd last van psychoses"
Entertainment
Lil Kleine eerlijk over struggles met drugs