'Vrouwen moeten beter opletten', maar voor wie?
- News
- 'Vrouwen moeten beter opletten', maar voor wie?
TRIGGER WARNING: dit opiniestuk gaat over seksueel misbruik en verkrachting.
Een 36-jarige politieagent wordt verdacht van verkrachting. Toch ging een van de reacties op social media niet over de beschuldiging, maar over de mogelijke gevolgen voor hem: "Dus als een vrouw zegt dat er iets is gebeurd, word je dan gelijk schuldig bevonden?" Die reactie doet denken aan het gesprek dat eerder deze maand ontstond rond twee mannen, van wie één voormalig politieagent, die werden verdacht van de verkrachting van een 17-jarig meisje. Ook daar ging de aandacht al snel uit naar haar: waarom stapte ze in en waarom lette ze niet beter op?
"Wanneer een vrouw zich uitspreekt, lijkt haar verklaring zelden genoeg te zijn"
Stel je voor: je bent minderjarig, een beetje aangeschoten en twee vriendelijke, oudere mannen bieden aan om je naar huis te brengen. Je hebt een gezellig gesprek met hen en terwijl je naar de auto loopt, vertelt één van hen dat hij bij de politie werkt. Wat volgt is een verkrachting die tachtig minuten duurt. Het OM eiste vier jaar cel, maar de mannen werden vrijgesproken omdat volgens de rechtbank niet kon worden bewezen dat het meisje zich in een juridisch ‘bijzonder kwetsbare positie’ bevond. De rechtbank mocht namelijk alleen beoordelen wat het OM precies ten laste had gelegd: seksuele handelingen met een 17-jarige die zich door alcoholgebruik of afhankelijkheid in een ‘bijzonder kwetsbare positie’ bevond. Dat betekent niet dat de rechtbank vaststelde dat de seksuele handelingen vrijwillig waren. Inmiddels is het OM in hoger beroep gegaan.
Een jong meisje bleef getraumatiseerd achter en haar zelfbeschikking werd haar tachtig minuten lang ontnomen. Toch trokken veel mensen liever háár keuzes in twijfel dan de handelingen van de twee mannen. Waarom ging ze met hen mee? Waarom dacht ze niet beter na? Juist zulke verwijten laten zien hoe vaak mensen zoeken naar een reden waarom een vrouw wordt verkracht. Dat noemen we victim blaming: het slachtoffer verantwoordelijk maken voor wat haar is aangedaan. De aandacht verschuift van het gedrag van de dader naar de keuzes, kleding of aanwezigheid van het slachtoffer.
"De cijfers liegen er niet om"
Wanneer een vrouw zich uitspreekt, lijkt haar verklaring zelden genoeg te zijn. En dat terwijl de cijfers er niet om liegen. In 2025 registreerde de politie 10.215 seksuele misdrijven. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat 53 procent van de vrouwen ooit fysieke seksuele grensoverschrijding heeft meegemaakt en heeft 73 procent sinds hun vijftiende te maken kreeg met seksuele intimidatie. Daarnaast werd de Duitse Tong Z. vorig jaar door de politie geïnformeerd dat haar vriend werd onderzocht wegens seksueel misbruik en het maken van foto’s zonder toestemming. Het slachtoffer dat hij fotografeerde en deelde in een Telegramgroep, waarin mannen tips uitwisselen over hoe ze vrouwen kunnen drogeren en verkrachten? Zijn eigen vriendin. Maar misschien nog schokkender dan het verraad van één man, is de omvang van de groep waarin dit gebeurde: zo’n zeventigduizend mannen. Deze week kwam bovendien naar buiten dat een ander 17-jarig meisje weigerde om naaktfoto’s naar mannen te sturen via een gamingplatform. Nadat ze hen blokkeerde, werd haar adres online door hen gedeeld. Enkele dagen later vielen zes politieagenten haar woning binnen, nadat er een valse melding was gedaan dat zij iemand onder schot hield. Haar misdaad? Ze zei nee.
Toch verwachten we vooral van vrouwen dat zij beter weten: dat ze niet zomaar in een auto stappen, niet alleen naar huis lopen of fietsen en vooral dat ze altijd, maar dan ook altijd, op hun hoede moeten zijn voor een man. Achter al die waarschuwingen schuilt steeds dezelfde, veel alarmerendere boodschap: wees bang voor je eigen vrouwelijkheid, want vrouw zijn is op zichzelf al een gevaar. Wat wel genoeg betekenis heeft is het gevaar van de status, carrière of reputatie die een man dreigt te verliezen. Veel mensen lijken liever een potentiële verkrachter te geloven dan een potentiële leugenaar. En dat terwijl onderzoek aantoont dat slechts twee tot tien procent van de aangiften naar seksueel geweld vals zijn. Valse aangiften bestaan dus, maar ze zijn de uitzondering, en niet de regel, zoals vaak wordt gesuggereerd.
"Vrouwen moeten altijd op hun hoede zijn voor een man"
Voordat het woord van een vrouw serieus wordt genomen, moet zij eerst door een verhoor. Wat had ze aan? Waarom deed ze dat? Waarom was ze daar? Het wrange is dat iedereen precies lijkt te weten hoe vrouwen zichzelf moeten beschermen, maar nauwelijks iemand de vraag stelt waartegen: mannen.
En zelfs wanneer haar verhaal wordt geloofd, lijkt haar waardigheid nog niet genoeg. De ernst van wat haar is aangedaan, wordt vaak pas begrijpelijk gemaakt door haar te reduceren tot iemands dochter, zus of moeder. Alsof haar verklaring en haar trauma pas gewicht krijgen wanneer een man haar kan vergelijken met een vrouw die iets voor hém betekent.
"Niet alle mannen zijn slecht"
Van diezelfde vrouw wordt vervolgens verwacht dat zij vooral niet alle mannen verantwoordelijk houdt voor het gedrag van een ‘paar rotte appels’. "Niet alle mannen zijn slecht", wordt haar voortdurend verteld. Alsof vrouwen dat niet weten. Alsof het ongemak van mannen zwaarder weegt dan het geweld dat vrouwen benoemen. Dus nee, dit is geen aanval op mannen. Het is een aanval op een maatschappij die vrouwen vertelt hoe ze niet verkracht moeten worden, in plaats van daderd verantwoordelijk te houden voor verkrachting.
DISCLAIMER: De meningen in dit stuk zijn van de schrijver zelf en staan niet voor FunX als geheel.
Hulp bij seksueel misbruik
Ben jij slachtoffer van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting en heb je hulp nodig?
Centrum Seksueel Geweld biedt professionele hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt. Ook kun je terecht bij de MIND Hulplijn. Zij kunnen je emotionele ondersteuning bieden of helpen bij het doen van aangifte. Ook vind je hier een community waar je met lotgenoten kunt praten.
