Het Iraanse volk komt massaal in opstand tegen het regime: "Dit is geen oorlog, maar een revolutie"

De protesten in Iran

De protesten in Iran begonnen door stijgende prijzen, lage lonen en het gebrek aan vrijheid in het land. Al langere tijd strijdt het Iraanse volk voor politieke veranderingen. De regering reageert hierop met geweld, arrestaties en het afsluiten van het internet. Volgens radio-dj Mahi Khalesi vecht het Iraanse volk al jaren voor diens vrijheid. "Nu voelt de hoop groter dan ooit, ondanks al het geweld. Iran was ooit vrijer, met vrijheid van meningsuiting en religie. De mensen in Iran willen die vrijheid terug", vertelt ze.

De geschiedenis van iran

In 1979 veranderde Iran ingrijpend door de Iraanse Revolutie, ook wel de Islamitische Revolutie genoemd. Tot dat moment was Iran een monarchie onder leiding van de sjah. Hij had veel macht, maar er bestonden ook een parlement en politieke partijen. In de praktijk had de bevolking echter weinig echte inspraak. Tegelijkertijd waren er bepaalde vrijheden, zoals het openlijk vieren van culturele en religieuze tradities.

In de jaren veertig en vijftig werd Mohammad Mossadegh democratisch verkozen tot premier van Iran. In 1953 werd hij afgezet na een staatsgreep die werd gesteund door de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Deze buitenlandse inmenging had te maken met Mossadeghs plannen om de Iraanse olie-industrie te nationaliseren. Na zijn afzetting kreeg de sjah opnieuw vrijwel volledige macht. De toenemende autoritaire macht van de sjah, gecombineerd met onvrede over buitenlandse invloed en sociale ongelijkheid, leidde tot groeiend verzet binnen Iran. Deze spanningen mondde uiteindelijk uit in de Islamitische Revolutie van 1979, waarna ayatollah Ruhollah Khomeini de macht overnam en Iran veranderde in een islamitische republiek.

Moord op 26-jarige Erfan Soltani

Het beleid waar veel Iraniërs zich momenteel tegen verzetten, is een voortzetting van decennialang autoritair bestuur sinds de machtsovername van ayatollah Khomeini in 1979. Al 47 jaar leeft het land onder een regime waarin politieke vrijheid en mensenrechten zwaar onder druk staan. De gevolgen daarvan zijn nog altijd voelbaar voor meerdere generaties Iraniërs. Sinds het uitbreken van de recente protesten zijn honderden mensen om het leven gekomen en zijn duizenden demonstranten gearresteerd. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor hardhandig optreden, oneerlijke rechtszaken en zware straffen.

Zo heeft de 26-jarige Erfan Soltani de doodstraf op zijn naam staan. Deze straf wordt door velen gezien als een afschrikmiddel voor andere demonstranten. Het onderstreept hoe gevaarlijk het is om in Iran op te komen voor vrijheid en laat zien hoe ver de regering gaat om protesten de kop in te drukken.

Schokkende berichten online

Online circuleren steeds meer schokkende berichten over de situatie in Iran. Het internet wordt regelmatig afgesloten, waardoor de buitenwereld nauwelijks kan meekijken terwijl Iraniërs met gevaar voor eigen leven de straat op gaan. In andere landen wordt de situatie met spanning gevolgd. Volgens radio-dj Mahi Khalesi draaien de protesten om vrijheid, gelijkheid en verandering. Het volk wil geen oorlog, benadrukt ze. "Dit is geen burgeroorlog. Dit is een revolutie die draait om mensenrechten. Niemand in het land wil oorlog. Het Iraanse volk kan dit niet alleen, dus hopelijk grijpt de rest van de wereld in", zegt ze.

Tegelijkertijd is er onder Iraniërs verdeeldheid over hoe die hulp eruit zou moeten zien. "De een wil dat Trump ingrijpt en de ander juist niet. De een wil dat de zoon van de voormalige koning terugkomt, terwijl een ander daar fel tegen is. Maar op dit moment denk ik dat het niet uitmaakt wie ingrijpt, zolang er maar iemand opstaat om de mensen in Iran te helpen", deelt Mahi.