Helena over dakloosheid na woningbrand: "Ze wilden dat ik het huis zelf leeg zou ruimen"

Woningbrand leidde tot dakloosheid

Helena hoorde een harde klap in haar woning en zag vervolgens hoe het hele huis in brand stond. "Vanaf dat moment veranderde mijn gehele leven binnen tweeënhalve minuut", vertelde Helena. Haar onderburen probeerden het vuur nog te blussen, waarna de brandweer het overnam. De impact ging verder dan alleen het verlies van haar woning. "Wat ik mij kan herinneren is dat mensen mij bleven filmen terwijl ik alleen een tuinpak aanhad en op blote voeten liep." In de weken daarna bleef Helena in een shock. "Ik staarde constant voor mij uit. Als ik brandweerwagens hoorde, herbeleefde ik het moment weer." De brand was het begin van een lange periode van onzekerheid over haar toekomst.

"Ze wilden dat ik het huis zelf leeg zou ruimen"

Voor de brand werkte Helena als maatschappelijk werkster en hielp ze zelf dakloze mensen. Die rol draaide plotseling volledig om. "Ik was altijd een sterke vrouw en best mondig, maar dat ging niet meer en daar heb ik echt last van gehad", benadrukt Helena. Omdat ze niet verzekerd was, ontstonden er direct problemen met de afhandeling van de woning. 

"Het ging niet goed met de verzekering en ze wilden dat ik het huis zelf leeg zou ruimen." Negen maanden later woonde ze nog steeds bij iemand thuis en was er weinig geregeld omtrent haar woning en een verblijf. Uiteindelijk verloor ze de woning alsnog en werd zij officieel dakloos. "Ik ben toen vier jaar bankslaper geweest." Om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning moest ze het systeem in. "Ik kreeg van de gemeente een pasje dat toegang gaf tot de nachtopvang."

Jaren in het systeem zonder stabiliteit

Via de gemeente kwam Helena terecht bij het WMO en later in een vrouwenopvang van het Leger des Heils. Omdat ze het werk kende, probeerde ze zoveel mogelijk zelf te regelen, zoals een uitkering en tijdelijk werk. "Ik heb ondertussen verschillende banen gehad, zoals schoonmaakwerk en coronatesten afnemen. Dit waren goede banen, maar het was niet wat ik voorheen deed", deelde Helena. Het leven in de opvang was volgens haar zwaar. "In een opvang ben je je privacy en grenzen kwijt. Andere mensen beslissen over jou." Ze maakte meldingen van misstanden, maar dat leidde tot spanningen. "Ik ben toen overgeplaatst omdat ik voor opruiing zou zorgen." 

Doorstomen naar een eigen plek duurde lang. "Ik heb daarna nog tweeënhalf jaar in een slaapzaal gewoond." Toen ze het niet eens was met een volgende woonplek bij Pameijer, moest ze binnen een week vertrekken en belandde ze opnieuw op straat. Uiteindelijk kreeg ze een jaar later de sleutel van haar nieuwe woning, na een periode van zeven jaar zonder vaste en veilige woonplek. 

Van overleven naar anderen helpen

Na alles wat Helena heeft meegemaakt, zet zij zich in voor mensen die in dezelfde situatie zitten. "Het is een stukje van mijn karakter, mijn Surinaamse roots en mijn achtergrond in het maatschappelijk werk. Je hoort anderen te helpen", aldus Helena. Zelfs tijdens de periode in de opvang bleef ze dit doen. "Ik hielp anderen met hun voorschotten en uitkeringen, maar dat werd niet altijd gewaardeerd door de organisaties." Volgens Helena kreeg ze door hulp te bieden ook weer hulp terug. "Ik kon bijvoorbeeld bij iemand op de bank slapen." 

Volgens Helena ligt het probleem dieper dan alleen individuele situaties. "Dakloosheid en het woonprobleem gaat ons allemaal aan, we moeten hiervoor blijven strijden." Ze ziet hoe mensen vastlopen in het systeem. "Je komt in een keten van organisaties terecht, maar die werken niet altijd samen." Daarom werkt ze aan verandering en betere opvang voor daklozen. "Wij pleiten voor onafhankelijke cliëntenondersteuning, zodat er ook een onafhankelijke partij meekijkt in het maatschappelijk werk. We zijn bezig met opvang zonder voorwaarden, want nu sta je overdag vaak heel de dag buiten. Ik gun dit niemand, dit probleem verdient meer aandacht."