Romana Vrede kreeg kritiek na boek over zoon: "Mensen wilden mij uit de ouderlijke macht zetten"

"We cancelen de persoon, niet het systeem"

Romana vertelt dat cancel culture het echte probleem vaak niet oplost. Ze vindt dat de aandacht te snel naar één persoon gaat, terwijl het gedrag vaak onderdeel is van een groter maatschappelijk probleem.  “We cancelen een persoon, maar niet het systeem daarachter. Iemand racist noemen is problematisch, omdat je daarmee kunt ontkennen dat het hele systeem racistisch is”, vertelt ze.

Volgens haar ontstaat daardoor het idee dat het probleem is opgelost zodra één persoon is veroordeeld. “Dan hoeven we het niet meer te hebben over het systeem dat ervoor heeft gezorgd dat zoiets heeft kunnen ontstaan." Daardoor blijft het gesprek over de onderliggende oorzaken vaak uit.

Een grijs gebied

Romana ziet een groot verschil tussen cancel culture en het rechtssysteem. “Iemand die een misdaad begaat, zal een straf uitzitten en zich daarna weer re-integreren in de samenleving.” Bij iemand die wordt gecanceld ligt dat volgens haar anders. “Iemand die wordt gecanceld bevindt zich in een grijs gebied en zal daar de rest van zijn leven in blijven zitten”, vertelt ze. Waar iemand na een straf weer verder kan met zijn leven, is het bij iemand die online is veroordeeld vaak onduidelijk wanneer die kans weer komt.

"Ik zou een gevaar zijn voor mijn kind”

Romana weet ook hoe het voelt om zelf het middelpunt van online kritiek te zijn. Na de uitgave van haar boek De nobele autist ontstond ophef over een fragment. Daarin beschrijft ze hoe ze haar zoon Charlie, die autisme heeft en non-verbaal is, bewust zelf liet ontdekken hoe hij zijn beknelde vingers uit een deur kon halen. “Mensen wilden dat ik uit de ouderlijke macht werd gezet, omdat ik een gevaar zou zijn voor mijn kind. Dit leidde zelfs tot een petitie.” 

Die ervaring liet aan Romana zien hoe snel een oordeel ontstaat zonder dat mensen het hele verhaal kennen. "Er hoeft maar één iemand iets negatiefs te zeggen en vervolgens nemen anderen die mening over. We kunnen dat niet bewijzen, maar het gevoel wordt dan een soort leidraad.” Volgens haar laat juist dat zien hoe snel iemand online kan worden veroordeeld zonder dat de volledige context wordt meegenomen.

De volledige aflevering van Familie T(ea) is hieronder te bekijken.