Imam Ismael over donorschap binnen de islam: "Het is het hoofddoel om een leven te redden"

Tekort aan donoren met niet-westerse achtergrond

In Nederland is er een tekort aan donoren met een niet-westerse achtergrond. Het probleem speelt een grote rol bij bloed-, stamcel- en orgaandonaties. Volgens experts komt dit voort vanuit een gebrek aan informatie en ideeën vanuit religie. In het belang van doneren binnen de verschillende gemeenschappen wordt er tijdens de landelijke campagne Donor van Ons aandacht voor gevraagd.

Een belangrijke reden daarvoor is de grotere kans op een match tussen de donor en patiënt van dezelfde achtergrond. Volgens arts Frank spelen bloedgroep en weefseltypen een grote rol bij een transplantatie. "De mate waarin een nier een match is kan te maken hebben met onze achtergrond. Er is meer kans op een betere match", deelt Frank. Daardoor hebben patiënten met een niet-westerse achtergrond vaak een donor nodig met vergelijkbare afkomst.

"Je hoeft niet te dialyseren bij een levende donor."

Volgens de Nierstichting stonden er eind 2024 in totaal 1.414 mensen op een wachtlijst. "Er zijn niet genoeg nieren beschikbaar. Mensen die geen levende donor hebben, komen daardoor vaak op een wachtlijst terecht. In de tussentijd moeten veel patiënten dialyseren". Dit is een behandeling waarbij het bloed via een apparaat wordt gezuiverd van afvalstoffen, omdat de nieren niet zo goed werken. 

"Je moet hierbij wekelijks naar het ziekenhuis of elke avond thuis dialyseren aan een apparaat. Dit is een zware behandeling en dit is niet goed voor de rest van je lichaam", deelt Frank. Een levende donor kan hierbij het grote verschil maken, de organen zijn van hogere kwaliteit en gaan langer mee. "Je hoeft niet te dialyseren bij een levende donor."

Doneren binnen de islam 

Binnen de islamitische gemeenschap bestaan er om religieuze redenen veel twijfels over orgaandonatie. Wef groeide bijvoorbeeld op met het idee dat doneren binnen de islam niet toegestaan zou zijn. Volgens imam Ismael hebben meerdere mensen het idee dat dit niet gebruikelijk is. "Ik hoor vaker dat mensen dit niet weten en daarom is het belangrijk om grote vraagstukken altijd bij de mensen neer te leggen die hiervoor zijn opgeleid, zoals een imam. Over dit onderwerp is allang gesproken door de internationale Fatwa organisaties. De grote geleerden hebben zich hierover uitgesproken dat het toegestaan is", vertelt imam Ismael. "Dit wordt onderbouwd met een vers uit de Koran, waarin staat dat: 'Als iemand een leven redt, is het alsof hij het leven van de hele mensheid heeft gered."

Imam Ismael benadrukt hoe belangrijk het is binnen de islam om voor een ander te zorgen. "Het is een van de hoofddoelen binnen de islam om een leven te redden, op welke manier dan ook. In dit geval is een bloed-, stamcel- of orgaandonor bij het redden van een leven toegestaan". Volgens hem is onbekend waarom moslims het idee hebben dat dit niet is toegestaan. "Ik denk dat mensen voorzichtig zijn en het voor de zekerheid niet doen". Aan het doneren zijn er in de Islam regels verbonden. "De voorwaarden hiervoor zijn dat je gezond bent, dat de donor geen schade eraan overhoud en dat er een grote slagingskans is."