Verenigde Naties slaan alarm over Afghanistan: vrouwen verliezen steeds meer rechten

Recht op veiligheid

Vrouwen die slachtoffer zijn van verkrachting of aanranding lopen in Afghanistan het risico zelf gearresteerd of mishandeld te worden. Daarnaast meldt de Verenigde Naties dat er publieke executies en lijfstraffen plaatsvinden in Afghanistan. Volgens mensenrechtenorganisaties schendt dit de fundamentele rechten, zoals het recht op leven en bescherming tegen onmenselijke behandeling. 

Vrijheid van beweging

Volgens mensenrechtenorganisaties worden vrouwen in Afghanistan steeds vaker beperkt in hun bewegingsvrijheid. In sommige situaties mogen zij niet zonder mannelijke begeleiding naar buiten. Voor langere reizen moeten vrouwen vaak begeleid worden door een man en worden ze zonder begeleiding geweigerd. Ook worden vrouwen geweigerd in het openbaar vervoer of publieke ruimtes wanneer zij zich niet aan de kledingregels houden. 

De Verenigde Naties geeft aan dat mensen in Afghanistan te maken krijgen met willekeurige arrestaties en dat het vaak ontbreekt aan eerlijke rechtsprocedures. Vrouwen kunnen voor kleine overtredingen, zoals het niet correct dragen van een hoofddoek, zelfs gearresteerd worden. Volgens mensenrechtenorganisaties hebben burgers hierdoor steeds minder bescherming tegen willekeurige straffen en machtsmisbruik.

Deelname aan het openbare leven

Vrouwen worden volgens de Verenigde Naties steeds vaker geweerd uit publieke ruimtes en maatschappelijke activiteiten. In sommige gebieden verbiedt de Taliban vrouwen om sportscholen, parken en andere openbare plekken te bezoeken. Vrouwen worden hierdoor steeds verder uit het sociale leven verdreven. 

Verbod op onderwijs en werk

Iedereen heeft recht op onderwijs, maar meisjes in Afghanistan mogen sinds 2021 niet meer naar de middelbare school. Ook universiteiten en medische opleidingen zijn verboden voor vrouwen. Hierdoor verliezen miljoenen meisjes hun kans op ontwikkeling, werk en zelfstandigheid.

Daarnaast mogen vrouwen in Afghanistan bijna niet meer werken. Veel vrouwelijke ambtenaren moesten sinds 2021 verplicht thuis blijven met minder salaris en verloren later volledig hun baan en inkomen. Het Verenigde Naties-rapport maakte bekend dat dit zonder duidelijke uitleg of eerlijke behandeling gebeurde. De vrouwen verloren hierdoor hun financiële onafhankelijkheid en werden afhankelijk van familieleden of echtgenoten. 

Recht op gezondheidszorg en bestaanszekerheid

Door de beperkingen voor vrouwen en het verbod op medische opleidingen voor vrouwen wordt gezondheidszorg voor vrouwen steeds moeilijker bereikbaar. Nadat vrouwelijke medische hulpverleners in 2022 niet meer mochten werken, trokken meerdere hulporganisaties zich terug uit Afghanistan. 

Volgens de Verenigde Naties leven miljoenen Afghanen in extreme armoede. Veel mensen hebben onvoldoende toegang tot voedsel, schoon drinkwater en andere basisvoorzieningen. Door de langdurige droogte en afname van internationale hulp verslechterde de situatie in Afghanistan verder. Daardoor zijn steeds meer Afghanen afhankelijk van noodhulp om te overleven. 

Gelijke rechten en vrijheid van meningsuiting

In de grondwet van 2004 stond dat vrouwen en mannen gelijke rechten hebben. Na de machtsovername door de Taliban werd ook de vrijheid van meningsuiting in Afghanistan verder beperkt. Vrouwen, journalisten en mensenrechtenverdedigers worden steeds vaker gecontroleerd of bedreigd en krijgen steeds minder ruimte om zich uit te spreken. Politieke talkshows zijn bijvoorbeeld verboden en vrouwelijke journalisten krijgen te maken met censuur en intimidatie. Volgens de Verenigde Naties gelden veel regels in Afghanistan specifiek voor vrouwen en meisjes, waardoor zij minder vrijheid en kansen hebben.