Anna maakt zwaar vervuilde woningen schoon: "Je graaft door iemands jarenlange depressie"

Van Airbnb's naar vervuilde woningen

Anna kwam al jong in aanraking met schoonmaken via haar moeder, die Airbnb's verhuurde. "Ik was dertien toen ik leerde hoe je echt goed schoonmaakt en waar je moet beginnen", vertelt Anna. Toen een vriendin een paar jaar geleden ging verhuizen en ze samen het hele huis schoonmaakten, zag ze hoeveel impact dat had. Anna plaatste vervolgens een oproep online waar iedereen zich voor kon aanmelden. "Ik vermeldde voor de grap erbij dat studenten zich ook mochten aanmelden." Het eerste jaar werkte ze fulltime in studentenhuizen, waarna ze steeds vaker aanvragen kreeg voor extreem vervuilde woningen. "Het begon als een liefdadigheidsproject", deelt ze.

Wat vaak schuil gaat

De situaties in de huizen waarin Anna terechtkomt ontstaan niet zomaar. "Het gaat vaak gepaard met mentale of fysieke problemen", benadrukt ze. Vooral bij ouderen ziet ze dat mensen hun huishouden niet meer kunnen bijhouden en steeds minder voor zichzelf kunnen zorgen. Tegelijkertijd merkt ze dat er weinig hulp beschikbaar is vanuit instanties. "Er zijn weinig subsidies hiervoor en een gemiddelde schoonmaak van vervuilde woningen kan al gauw vijfduizend euro kosten. Ik doe dat kosteloos. Het enige wat ik wel moet regelen is een container en dat betaal ik met behulp van de steunactie."

Mentale problemen en isolatie spelen vaak een grote rol in deze situaties. "De nummer één oorzaak is depressie", vertelt ze. Soms zit iemand al niet goed in zijn vel en komt daar bijvoorbeeld een fysieke klacht zoals een hernia bij, waardoor het snel bergafwaarts gaat. Door verschillende terugkerende situaties herkent Anna de signalen van zo'n vervuilde woning inmiddels veel sneller. "Als alles potdicht zit in een woning dan is dat vaak een teken van een vervuilde woning. Vooral als ik alle gordijnen gesloten zie, weet ik vaak al dat er een grote schoonmaak op mij te wachten staat", vertelt ze. 

"We vonden vijfhonderd lachgaspatronen"

In de woningen komt Anna situaties tegen die voor veel mensen moeilijk voor te stellen zijn. "Ik vind de woningen waar kinderen bij betrokken zijn het heftigst om te zien." In sommige gevallen is de vervuiling zo extreem dat het hele gezin daaronder lijdt. "We hebben een keer een woning schoongemaakt waarbij we ongeveer vijfhonderd lachgaspatronen vonden", vertelt Anna. 

Naast de vervuiling ziet ze ook hoe lang iemand al in zo'n situatie zit. "Een van de ergste dingen vind ik dat je tijdens het proces door iemands jarenlange depressie graaft", aldus Anna. Soms wordt dat zichtbaar in de kleine details. "Ik kwam een flesje alcohol tegen van een merk dat al jaren niet meer wordt gemaakt", benadrukt ze.  Ook komt ze foto's en andere persoonlijke spullen tegen. "Je graaft als het ware door iemands pijn en verdriet. Natuurlijk laat je het uiteindelijk wel schoon achter, maar het doet wel echt wat met mij en daar moet ik weleens dagen van bijkomen." Dat maakt haar werk niet alleen fysiek zwaar, maar ook mentaal intens. 

Hulp zoeken zonder schaamte

Volgens Anna is het belangrijk dat mensen eerder hulp inschakelen voordat het uit de hand loopt, ook al voelt dat als een grote stap. "Ik zou adviseren om steun te zoeken bij je naaste omgeving." Ze ziet dat veel mensen geïsoleerd raken en daardoor niemand meer hebben om op terug te vallen. "Probeer hulp te zoeken bij instanties zoals Humanitas of bij buurtbewoners en kennissen."

Ze benadrukt dat schaamte nergens voor nodig is. "Mensen hoeven zich echt niet te schamen, want er zijn duizenden vervuilde woningen in Nederland." Anna ziet regelmatig dat het iedereen kan overkomen, ook mensen van wie je het niet zou verwachten. "Ik heb echt bij zoveel verschillende mensen schoongemaakt, zelfs bij advocaten." Het blijft volgens haar belangrijk dat mensen ondersteuning krijgen en weer stap voor stap grip krijgen op hun eigen leefomgeving. "Je weet nooit wat er echt in iemands leven omgaat en waarom het zo ver gekomen is", vertelt ze.