DiXte 1000

Praat jij als je favoriete rapper of rapt hij zoals jij?

foto: ANP

News
Praat jij als je favoriete rapper of rapt hij zoals jij?

Veel straattaalwoorden die je uit Nederlandse rap kent, werden al gebruikt voordat ze in een hook belandden. Artiesten nemen de taal uit hun omgeving mee in hun muziek, spelen ermee en brengen die bij nieuwe luisteraars. Soms blijkt een woord dat ineens overal opduikt zelfs al eeuwen in het Nederlands te bestaan. Meerdere tracks uit de FunX DiXte 1000 laten horen hoe rappers met die taal spelen en woorden bij een groter publiek brengen.

Straattaal werd onderschat

Straattaal kreeg in de jaren negentig vorm onder jongeren in de grote multiculturele steden. In hun gesprekken gebruikten zij Nederlands met woorden uit onder meer het Sranantongo, Marokkaans-Arabisch, Turks en Engels. Die talen zijn zelf geen straattaal, maar de jongeren leenden er woorden uit en combineerden die met Nederlands. Daarnaast speelden ze ook met bestaande woorden en kregen deze andere betekenissen. Daarmee konden ze laten zien tot welke groep ze behoorden, een grap maken of scherp op elkaar reageren.

Sommige docenten spraken eind jaren negentig zelfs over ‘smurfentaal’, alsof jongeren steeds minder de Nederlandse taal beheersten. Taalwetenschapper René Appel ging dat beeld tegen en liet met zijn onderzoek zien dat het gebruik van straattaal niet gelijk stond aan het onvoldoende beheersen van de taal. In Nederlandse hiphop kregen zulke woorden ondertussen juist een plek, want rappers gebruikten de taal van hun omgeving en konden daarmee ook luisteraars aanspreken die zich in die woorden herkenden.

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Als straattaal een refrein krijgt

Veel woorden uit Nederlandse rap werden al in gesprekken gebruikt voordat ze in een nummer terechtkwamen. 'Hosselen' betekent bijvoorbeeld geld verdienen met klusjes of een handeltje om rond te komen. Jayh gebruikte het in 2009 voor Mijn Hossel, met Hef, Adonis en Kempi. Ook 'kifesh' bestond al voordat er een track naar werd vernoemd. Het Marokkaans-Arabische woord betekent onder meer ‘hoezo?’ of ‘hoe dan?’. Door zulke woorden in een hook te herhalen, kunnen ze ook bij andere luisteraars blijven hangen. Inmiddels zijn die tracks jaren oud, maar worden de woorden nog steeds gebruikt, ook buiten de muziek.

Rappers gebruiken vaak de taal om hen heen, maar spelen ook met de vorm van woorden. Dat hoor je bijvoorbeeld in Echekems van Mula, Louis en 3robi, met de zin 'wat tarp jij hier?'. 'Tarpen' is een verbouwing van 'praten', zoals 'deim' een omgedraaide vorm van 'meid' is. ValsBezig deed dat met Mozer is Nijba, een uitspraak die al vóór de release van de track rondging op TikTok. De titel betekent 'zomer is bijna' en kwam van Kees, die woorden begon om te draaien. Eerst werd ‘mooi’ ineens ‘ooim’ en zo ging hij verder. "Het is eigenlijk gewoon omgedraaid", vertelde hij eerder aan FunX. Mensen namen de uitspraak over in filmpjes en begonnen ook zelf woorden om te draaien.

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Niet ieder onbekend woord komt van ver

OYSTERs Brassen ging het afgelopen jaar viraal op TikTok en werd deze zomer volop meegezongen. Wat 'brassen' precies betekent, weet alleen niet iedereen die het meezingt. Het woord heeft een lange geschiedenis in het Nederlands en kan onder meer feestvieren en overdreven eten en drinken betekenen. Die laatste betekenis is al terug te vinden in een woordenboek uit de zestiende eeuw. Een woord dat ineens overal opduikt, nieuw klinkt en veel op straat gebruikt wordt kan dus al eeuwen in het Nederlands bestaan.

Luisteraars nemen woorden uit hun favoriete tracks weer mee in hun gesprekken, waardoor muziek en straattaal elkaar blijven beïnvloeden. In de FunX DiXte 1000 hoor je verschillende generaties van straattaal terug. De volgende uitdrukking die iedereen binnenkort luidkeels meezingt, wordt misschien nu al in jouw vriendengroep gebruikt.

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Van 7 t/m 13 november is het weer tijd voor de lijst der lijsten: de DiXte 1000. Gun jij je favoriete artiest een plekje in de lijst? Stem dan nu! Als je stemt maak je ook nog eens kans op een Guess It-spel.

Stem nu!

Advertentie via ster.nl